Mūrara

Nā, ko Punaweko, ko Tāne-te-hokahoka, ko Hurimanu, ko ēnei ngā pūtake mai o te manu, ahakoa i te rangi, i te whenua nei rānei, ko rātou ngā pou o ēnei. (Mead & Grove, 2003, wh. 313).

He kaupapa tēnei e tirohia ai ērā o Te Aitanga a Tāne, arā, ko ngā uri o Tāne-te-hokahoka, o Punaweko, o Hurimanu. 

Inā hoki, ko te manu he atua, he tipua, he tawhito.  Ko te manu he mauri. Ko te manu he waka kawe. Ko te manu he kaitiaki, he tohu. He wā kua tohu i te mate, he wā anō kua tohu i ngā tūāhuatanga o te ao tūroa, arā, he mātārere mō te ua, mō te mahana, mō te makariri rānei. Ko ōna huruhuru hei kahu, hei piki mō te mahunga, hei puhirere hoki mō te waka me te manu aute, hei awe mō te taiaha, mō te patu anō hoki. Ko ōna kōiwi hei kōauau, hei uwhi, hei whao, hei patui. Ko te manu hei kai. Ko te manu hei mōkai. Ko te manu he karere, he pūrahorua, he hēteri. Ko te hirahira o te manu e kitea ana i roto i te kaha waiatahia, whakataukīhia hoki e ō tātou tūpuna.

Heoi, ka nui ngā taumahatanga kei runga i te manu i tēnei wā. He maha tonu e haumate haere ana, e ngaro haere ana i te mata o te whenua, i ngā matāwhanga, i ngā pārae, i ngā uruora puta noa i Aotearoa, i Te Waipounamu me Rakiura. Ko ētehi kua tino mate-ā-moa nei, kua tata rānei te korehāhā. He tini tonu ngā take: nā te whakaeke a te kiore, a te ngeru, a te kurī, a te wīhara, a te paihamu, a te toriura. Ko ētehi nā ngā momo taru tawhiti, arā, ngā momo mate rewharewha e pā nei ki te manu. Tētehi take nui anō, ko te korekore o ō rātou kāinga, ahakoa i te ngahere, ahakoa i ngā repo, ahakoa i te tahatika. Ko ētehi e mate ana i te kai. E haoa ana ngā ika o te moana, ā, e mahana haere nei hoki te moana, nō reira ngaringari ana tērā ngā ika hei kai mā ngā manu moana. Kua tahuri ētehi ki te kai i ngā kongakonga paratiki kei te kārewa o te wai e tere ana i runga i te pōhēhē he kai. Ko ētehi e mau ana ki ngā matau me ngā kupenga hao ika. Kō ētehi ka mate i te motukā, i te waka rererangi rānei, e tuki ana rānei ki ngā whare me ngā tiriti i ngā mahi whakapōauau a ngā raiti o te tāone. Ka aroha hoki ō tātou tuākana i ngā tini taero a Kupe i te ao tangata e oke nei rātou kia ora!

Heoi, arā ngā hua kua puta i ngā kaupapa whakahaumanu i te manu.

Kāti, mā te pūtaiao e mārama ai tātou ki ngā mate e pā nei ki ngā manu, ā, mā te pūtaiao hoki tātou ka mārama ki ētehi rongoā. Heoi, i te mutunga iho, mā te ngākau titikaha, mā te ngākau pono, mā tō tātou manawapopore hoki ki te manu e haumanu ai ia haere ake.